![ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-01 ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-01](https://www.sgethai.com/wp-content/uploads/2023/09/230904-Content-ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-01-scaled.webp)
ชวนมาทำ ปุ๋ยพืชสด บำรุงดินก่อนการปลูก มีประโยชน์อย่างไรบ้าง?
หัวใจสำคัญของการปลูกพืชต่าง ๆ นั่นก้คือการใส่ปุ๋ย ไม่ว่าจะเป็น ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ก็ล้วนแต่เป็นตัวช่วยให้พืชผลเจริญเติบโตงอกงามกันทั้งนั้น บทความนี้ SGE อยากชวนไปทำ ปุ๋ยพืชสด ใช้บำรุงดิน บำรุงพืชให้เติบโต งอกงาม วิธีทำไม่ยาก ตามไปดูพร้อม ๆ กันเลย
ปุ๋ยพืชสด คือ อะไร?
![ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-02 ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-02](https://www.sgethai.com/wp-content/uploads/2023/09/230904-Content-ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-02.webp)
ปุ๋ยพืชสด คือ ปุ๋ยอินทรีย์ ที่ได้จากการปลูกพืช เพื่อใช้เป็นปุ๋ยพืชสด มีทั้งแบบอายุสั้น เช่น พืชตระกูลถั่วต่าง ๆ และพืชระยะยาว พืชขนาดเล็ก ตระกูลเฟิร์น เช่น แหนแดง เป็นต้น เมื่อถึงเวลาที่พืชเจริญเติบโตเต็มที่ ก็จำทำการตัด สับ แล้วไถกลบลงดิน แล้วทิ้งไว้ให้เน่าเปื่อย จนได้ ธาตุอาหารพืช และอินทรีย์วัตถุให้แก่ดิน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการทำการเกษตร และปลูพืชต่อไปนั่นเอง
ปุ๋ยพืชสดมีกี่แบบ?
ปุ๋ย พืชสด สามารถแบ่งออกได้ 3 ประเภท คือ
- พืชตระกูลถั่ว เช่น ถั่วเขียว ถั่วเหลือง ปอเทือง เป็นต้น เป็นพืชที่เหมาะมาก สำหรับปลูกไว้เป็นปุ๋ยพืชสด เพราะสลายตัวเร็ว เพิ่มอาหารให้แก่พืช และดินได้ดี ปลูกง่าย และโตไว
- พืชพืชตระกูลหญ้า และพืชอื่น ๆ ส่วนใหญ่จะให้ธาตุอาหารพืชน้อยกว่าพืชตระกูลถั่ว ดังนั้น ระหว่างการไถกลบเพื่อให้ทำปุ๋ยพืชสด ควรหว่านปุ๋ยที่มีไนโตรเจน เป็นส่วนประกอบด้วย โดยใช้อัตรา 5-10 กิโลกรัม/ไร่
- พืชน้ำ เช่น แหนแดง ผักตบชวา หรือจอก ซึ่งได้มีการใช้แหนแดง ในการบำรุงดินในนาข้าว เพราะสามารถให้ไนโตรเจน 5-6 กิโลกรัม/ไร่ และยังช่วยเพิ่มอินทรีย์วัตถุให้แก่ดินในอัตราที่สูงอีกด้วย
วิธีทำ วิธีใช้ปุ๋ยพืชสด ทำได้อย่างไร?
![ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-03 ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-03](https://www.sgethai.com/wp-content/uploads/2023/09/230904-Content-ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-03.webp)
- ลักษณะดินที่ปลูก ควรปรับสภาพดินก่อนปลูก ถ้าเป็นดินเปรี้ยว ควรใส่ปูน ดินทราย ใช้ปุ๋ยเคมีสูตร 8-24-16 อัตรา 35 กิโลกรัม/ไร่ หว่านเป็นปุ๋ยรองพื้นก่อนปลูก
- ปลูกพืชปุ๋ยสด ในแปลงใหญ่ เมื่อพืชปุ๋ยสดโตเต็มวัย แล้วตัด สับ และไถกลบ ก่อนปลูกพืชหลัก
- ปลูกพืชที่ใช้ทำ ปุ๋ยพืชสด ระหว่างร่องพืชหลัก โดยจะปลูกพืชปุ๋ยสด หลังจากที่พืชหลักโตเต็มที่แล้ว เพื่อป้องกันการแย่งอาหารในดิน เมื่อพืชปุ๋ยสดโตเต็มวัย แล้วตัด สับ และไถกลบ ลงไปในร่องนั่นเอง
- ปลูกพืชปุ๋ยสด ในที่รกร้าง หรือพื้นที่ว่าง เมื่อพืชปุ๋ยสดโตเต็มวัย แล้วตัด สับ และไถกลบ แล้วนำมาใส่ในแปลงพืช หรือต้นไม้ที่เราต้องการใส่ปุ๋ยได้เลย
พืชปุ๋ยสดนั้น ควรตัดสับ และไถกลบช่วง 45-50 วันหลังปลูก เพราะเป็นช่วงออกดอก จะทำให้ได้น้ำหนัก และธาตุอาหารพืชสูงสุด แล้วปล่อยให้ย่อยสลาย อย่างน้อย 15 วัน ก่อนทำการปลูกพืชต่อ ๆ ไป
ข้อควรระวังก่อนปลูกปุ๋ยพืชสด
- ควรปลูกพืชปุ๋ยสดต้นฤดูฝน หรือหลังเก็บเกี่ยวพืชหลัก ตอนที่ดินยังมีความชื้นอยู่ หรือปลูกก่อนการปลูกพืช หรือปักดำ ประมาณ 3 เดือน
- วิธีปลูกพืชปุ๋ยสด มี 3 แบบ คือ หยอดเป็นหลุม โรยเป็นแถว และหว่านเมล็ด สำหรับการหว่านเมล็ด หากเมล็ดมีขนาดใหญ่ ควรคราดกลบหลังหว่านให้ลึกด้วย
ประโยชน์ของปุ๋ยพืชสด
- ช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดินในการไถกลบพืชปุ๋ยสด
- ช่วยเพิ่มธาตุอาหารไนโตรเจนแก่ดิน โดยเฉพาะพืชตระกูลถั่ว สามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศมาได้ เมื่อไถกลบพืชลงไปในดิน จะได้ธาตุไนโตรเจนค่อนข้างสูง
- ช่วยในการอนุรักษ์ธาตุอาหารในดิน
- ช่วยในการอนุรักษ์ดิน และน้ำ ป้องกันการชะล้างพังทลายของหน้าดิน
- ประโยชน์อื่น ๆ การปลูกพืชปุ๋ยสด ยังช่วยให้คุณภาพของพืชหลัก หรือพืชเศรษฐกิจดีขึ้น
![ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-04 ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-04](https://www.sgethai.com/wp-content/uploads/2023/09/230904-Content-ปุ๋ยพืชสด-ช่วยบำรุงดินก่อนการปลูก-04.webp)
ปุ๋ย พืชสด นิยมใช้กันมากและแพร่หลายในประเทศไทย คือ พืชตระกูลถั่ว เพราะเป็นพืชที่ขึ้นได้ดีในดินทั่ว ๆ ไป ใช้ธาตุอาหารในดินน้อย และทนแล้งได้ดี บางชนิดสามารถทนต่อดินเค็มได้อีกด้วย จึงนิยมนำไปเป็นพืชปุ๋ยสดไถกลบในดินเค็ม เหมาะแก่การทำการเกษตรในประเทศไทยมาก ๆ และสามารถใช้ประโยชน์อื่น ๆ ได้อีก เช่น
- ใช้ในระบบปลูกพืชหมุนเวียน (crop rotation) อาจใช้ได้ในกรณีใดกรณีหนึ่ง แล้วแต่สภาพ ความเหมาะสมของพื้นที่ และภูมิอากาศ คือ
- ในช่วงเวลาหนึ่งปี ปลูกพืชเศรษฐกิจอันเป็นพืชหลักชนิดหนึ่งสลับกับพืชบำรุงดินชนิดหนึ่ง โดยปลูกพืชหลักในต้นฤดูฝนสลับกับพืชบำรุงดินในปลายฤดูฝน หรือปลูกพืชบำรุงดินในต้นฤดูฝนแล้วปลูกพืชหลักปลายฤดูฝน เช่น ปลูกถั่วลิสงเป็นพืชหลักในต้นฤดูฝน แล้วปลูกถั่วพุ่ม ถั่วเขียว ถั่วแปป ถั่วแปยีหรือถั่วอื่น ๆ ตามในปลายฤดูฝน หรือปลูกปอเทืองโสน ถั่วเขียว หรือถั่วอื่น ๆ ในต้นฤดูฝน แล้วปลูกพืชหลักปลายฤดูฝน เช่น ข้าวโพด และพืชไร่อื่น ๆ
- ในช่วงเวลา 2 ปีปลูกพืชหลักหนึ่งชนิดสลับกับพืชบำรุงดินหนึ่งชนิด คือ พืชบำรุงดินที่นำมาปลูกนั้นส่วนมาก จะเป็นพืชคลุมดิน โดยปลูกพืชหลักในปีหนึ่ง และพืชปุ๋ยสด ในปีที่ 2 สลับกันไปเป็นระบบที่ใช้กับพื้นที่ที่ความลาดเท เพื่อป้องกันการชะล้างพังทลาย เช่น ปลูกถั่วแปบสลับกับถั่วแดงหลวง เป็นต้น
- ใช้ในระบบปลูกพืชแซม (intercropping) เป็นการปลูกพืชปุ๋ยสดแซมในแถวพืชหลัก โดยปลูกในเวลาเดียวกัน หรือเหลื่อมเวลากันในพื้นที่เดียวกันใน 1 ปี โดยมีหลักเกณฑ์ว่า พืชหลักและพืชปุ๋ยสด ต้องสามารถอยู่ด้วยกันได้ไม่เป็นปฎิปักษ์ต่อกัน เช่น ปลูกโสน ปอเทือง ถั่วเหลือง หรือถั่วเขียว แซมในแถวข้าวโพด ซึ่งเป็นพืชหลัก เป็นต้น
- ใช้ในระบบปลูกพืชแบบแถบพืช (strip cropping) เป็นการปลูกพืชหลาย ๆ ชนิดในเวลาเดียวกัน ในแปลงเดียวกัน โดยแบ่งเป็นแต่ละแถบของพืชแต่ละชนิดสลับกันไปเรื่อย ๆ เช่น เป็นแถบข้าวโพด จำนวน 5 แถว ต่่อมาปลูกกระถินริมรั้ว เป็นแนวแบ่งเขตกว้างประมาณ 1.50 เมตร ต่อมาเป็นแถบ ปอเทือง 5 แถว เป็นพืชปุ๋ยสด แล้วกั้นด้วยรั้วกระถินอีก ต่อมาเป็นแถบถั่วเหลืองใช้ความกว้างเท่ากันกับปอเทือง และข้าวโพด แล้วกั้นด้วยรั้วกระถินอีก ทำสลับกันไปจนกว่าจะหมดชนิดของพืชที่ปลูก แล้วจึงย้อนกลับมาเริ่มต้นข้าวโพดใหม่อีก เป็นต้น
การปลูกพืชแบบนี้ จะมีโอกาสได้ทำการบำรุงดินโดยพืชปุ๋ยสด ได้ในเวลาเดียวกัน มักใช้ระบบปลูกพืชแบบนี้ ในแถบที่มีความลาดเท โดยปลูกตามแนวเส้นระดับ มักพบในแถบภาคเหนือของประเทศไทยนั่นเอง
- ใช้ในระบบปลูกพืชแบบพืชคลุมดิน (cover crops) มักเป็นพืชปุ๋ยสด ตระกูลถั่ว ประเภทพืชคลุมดิน เพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายสูญเสียหน้าดิน นิยมใช้ในสวนผลไม้ สวนปาล์มน้ำมัน และสวนยางพารา ในแถบภาคใต้ โดยเมื่อไม้ยืนต้น ที่เป็นพืชหลักยังต้นเล็กอยู่ ก้นำเอาเมล็ดพืชคลุมดินไปหว่าน เพื่อป้องกันการชะล้างหน้าดิน และป้องกันกำจัดวัชพืชมิให้ขึ้นอีกด้วย เช่น ปลูกพืชคลุม คุดซู คาร์โลโปโกเนียม ไมยราบไร้หนาม ถั่วลาย เป็นต้น ในแปลงไม้ยืนต้น นั่นเอง
เป็นอย่างไรกันบ้างกับ พืชปุ๋ยสด ที่เรานำมาฝากกัน ประโยชน์มากมายจริง ๆ เรียกได้ว่า เป็นปุ๋ยที่ทำได้ไม่ยากเลย แถมยังช่วยบำรุงดินได้ดีไม่แพ้ปุ๋ยชนิดอื่น ๆ เลย สำหรับเกษตรกรที่กำลังอย่าทำปุ๋ยคุณภาพดี ๆ ไว้บำรุงดิน ลองนำปุ๋ยพืชสด ไปเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกดูนะจ๊ะ รับรองว่า พืชเจริญงอกงาม ออดผลสวย อย่างแน่นอน
บทความดี ๆ น่าอ่าน:
- สูตรวิธีทำ ปุ๋ยเร่งดอก เร่งการออกดอก ออกผลไว เพิ่มผลผลิตให้เกษตรกร
- วิธีทำปุ๋ยหมัก แบบง่ายๆ เปลี่ยนขยะให้มีประโยชน์!
- วิธีทำ น้ำยาเร่งราก ปักชำตอนกิ่งง่าย รากงอกออกไว 100%
- วิธีทำ น้ำ em สูตรเร่งโต บำรุงพืชให้เจริญงอกงาม แข็งแรง ไม่เป็นโรค
- วิธีทำ ปุ๋ยหมักชีวภาพ จากมูลสัตว์ และ เศษผัก ผลไม้ บำรุงพืชให้งอกงาม
- วิธีใช้ ปุ๋ยคอก บำรุงพืช ให้มีประสิทธิภาพ ช่วยให้ดินดี พืชผักโตไว
นอกจากนี้ SGE ของเรายังมี อุปกรณ์การเกษตร ให้เลือกสรรอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็น สแลนกันแดด กระถางผ้าปลูกต้นไม้ ผ้าคลุมดิน และอีกมากมายให้เลือกชมกัน พร้อมบริการดี ๆ หลังการขาย ที่แสนประทับใจอย่างแน่นอน
อ้างอิงข้อมูลจาก กรมพัฒนาที่ดิน, ldd.go.th
![S__42639447](https://www.sgethai.com/wp-content/w3-webp/uploads/2023/02/S__42639447.jpgw3.webp)
30 มกราคม 2024
โดย
ลำดวน