![220715-Content-ว่านรางจืด-สมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ01 220715-Content-ว่านรางจืด-สมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ01](https://www.sgethai.com/wp-content/uploads/2022/07/220715-Content-ว่านรางจืด-สมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ01.jpg)
ว่านรางจืด สมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ
ว่านรางจืด คือ?
รางจืด หรือว่านรางจืด เป็นไม้เลื้อย หรือไม้เถาที่มีเนื้อแข็ง ลำต้น หรือเถานั้น จะกลมเป็นปล้อง มีสีเขียวสด หรือสีเขียวเข้ม ลำต้นไม่มีขน และไม่มีมือจับเหมือนกับตำลึง และมะระ แต่อาศัยลำต้นในการพันรัดขึ้นไป ว่านรางจืด เป็นพืชในเขตร้อน และเขตอบอุ่นของทวีปเอเชีย จึงสามารถขึ้นได้ทั่วไปตามป่าดิบชื้นของประเทศไทยทั่วทุกภาค เจริญเติบโตได้เร็วมาก และขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เถาในการปักชำ
![220715-Content-ว่านรางจืดสมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ02 220715-Content-ว่านรางจืดสมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ02](https://www.sgethai.com/wp-content/uploads/2022/07/220715-Content-ว่านรางจืดสมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ02.jpg)
- ใบรางจืด เป็นใบเดี่ยวออกตรงข้ามกัน ลักษณะของใบ คล้ายรูปหัวใจ รูปใบขอบขนาน หรือเป็นรูปไข่ โคนใบมนเว้า ปลายใบเรียวแหลม ใบกว้างประมาณ 4-7 เซนติเมตร และยาวประมาณ 8-14 เซนติเมตร มีเส้นอยู่ 3 เส้นออกจากโคนใบ
- ดอกรางจืด ลักษณะของดอก ออกเป็นช่อห้อยลงมาตามซอกใบ ช่อละ 3-4 ดอก ดอกมีสีม่วงอมฟ้า มีใบประดับสีเขียวประแดง มีกลีบเลี้ยงรูปจาน ดอกเป็นรูปแตรสั้น โคนกลีบดอก มีสีเหลืองอ่อน โคนดอก เป็นหลอดกรวยยาวประมาณ 1 เซนติเมตร เชื่อมติดกันเป็นหลอด และมักมีน้ำหวานบรรจุอยู่ภายในหลอด กลีบดอกมีปลายแยกเป็น 5 กลีบ มีเกสรตัวผู้ 4 อัน
- ผลรางจืด ลักษณะเป็นฝักกลม ปลายเป็นจะงอย เมื่อแก่จะแตกออกเป็น 2 ซีก
สมุนไพรรางจืด มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า รางเย็น คาย (ยะลา), ดุเหว่า (ปัตตานี), ทิดพุด (นครศรีธรรมราช), ย่ำแย้ แอดแอ (เพชรบูรณ์), น้ำนอง (สระบุรี), จอลอดิเออ ซั้งกะ ปั้งกะล่ะ พอหน่อเตอ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), กำลังช้างเผือก ยาเขียว เครือเขาเขียว ขอบชะนาง (ภาคกลาง), ว่านรางจืด เป็นต้น
สรรพคุณ และประโยชน์ของว่านรางจืด
ประโยชน์ของรางจืดนั้น ใช้ได้ทุกส่วนของต้น ราก เถา ใบ ใช้ในการแก้พิษ ส่วน ดอกและยอด แม้ไม่ได้ใช้แก้พิษ แต่ชาวบ้าน ใช้ในการกินเป็นอาหาร ยังพบด้วยว่า สารโพลีฟีนอล ในรางจืดนั้น เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่สูงมากอีกด้วย หากได้กินรางจืดบ่อย ๆ ก็จะเป็นประโยชน์ต่อร่างกายอย่างมาก
- ช่วยขับสารพิษ นิยมใช้บรรเทาอาการปวดท้อง หรือท้องเสีย จากการกินอาหารผิดสำแดง รวมทั้งขับสารพิษอันตรายต่าง ๆ ที่สะสมอยู่ในร่างกาย
- ช่วยป้องกันภาวะเป็นพิษต่อตับ เชื่อกันว่ารางจืด ช่วยถอนพิษ หรือบรรเทาอาการเมาค้าง จากการดื่มแอลกอฮอล์ได้
- ช่วยต้านมะเร็ง เป็นอีกสรรพคุณทางยาของรางจืด ที่ถูกกล่าวถึง และมีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์เพื่อค้นหาคำตอบ งานวิจัยอีกชิ้นหนึ่งที่ศึกษาโดยใช้สารสกัดจากรางจืดหยดลงบนเซลล์มะเร็งเต้านมของมนุษย์ พบว่า มีฤทธิ์ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโต และฆ่าเซลล์มะเร็ง ซึ่งผู้วิจัยคาดว่า เป็นผลจากการสารฟินอลิก และคุณสมบัติในการเปลี่ยนแปลงกลไกการเพิ่มจำนวนเซลล์ของรางจืด
- ช่วยบำบัดอาการติดยาเสพติด รางจืดเป็นสมุนไพรอีกชนิด ที่นิยมใช้รักษาอาการติดสุรา และสารเสพติดต่าง ๆ ซึ่งการศึกษาคุณประโยชน์ในด้านนี้ พอมีให้เห็นอยู่บ้าง
- ช่วยสมานแผล นอกจากคุณประโยชน์ในด้านการขับสารพิษ ป้องกันมะเร็ง หรือบำบัดยาเสพติด รางจืดยังนำมาใช้กับผิวหนังเช่นกัน โดยเชื่อว่าช่วยบรรเทาอาการผื่นคัน หรือรักษาโรคเริมได้
![220715-Content-ว่านรางจืดสมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ03 220715-Content-ว่านรางจืดสมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ03](https://www.sgethai.com/wp-content/uploads/2022/07/220715-Content-ว่านรางจืดสมุนไพรที่ควรมีติดบ้าน-พร้อมวิธีปลูกง่ายๆ03.jpg)
การขยายพันธุ์รางจืด
รางจืด สามารถขยายพันธุ์ด้วย วิธีการเพาะเมล็ด หรือการปักชำ
สำหรับการปักชำ
จะใช้กิ่งพันธุ์ที่มีอายุตั้งแต่ 1 ปี หรือกิ่งพันธุ์แก่ ที่สีน้ำตาลอมเขียว ด้วยการตัดกิ่งยาว 20-30 เซนติเมตร โดยให้มีตากิ่ง หรือข้อกิ่งติดมาอย่างน้อย 1-2 ตา แล้วค่อยนำปักชำในทราย หรือแกลบที่ไม่มีดิน แล้วรดน้ำให้ชุ่มจนรากงอก แล้วจึงนำไปลงถุงเพาะชำ กระถางผ้า เพื่อลงปลูกต่อไป หรือปักชำลงดินบริเวณที่ต้องการปลูก และรดน้ำสม่ำเสมอ 1-2 ครั้งต่อวัน จนกิ่งเริ่มแทงยอดอ่อน >> อ่านบทความ การปักชำ ได้ที่นี่ <<
สำหรับการเพาะเมล็ด
เป็นวิธีที่สามารถได้ต้นว่านรางจืด ที่สมบูรณ์ที่สุด เพราะจะได้ต้นที่สามารถแตกกิ่งแขนงได้มาก กิ่งแขนงยาวได้หลายเมตร และลำต้น มีอายุนานมากกว่าการปลูกจากต้นเพาะชำด้วย
แต่การขยายพันธุ์รางจืดส่วนใหญ่ มักจะนิยมใช้วิธีการปักชำมากกว่า เพราะโอกาสในการงอกมีมากกว่า และใช้เวลาน้อยกว่าการเพาะเมล็ด
วิธีการปลูกรางจืด
นำเอากิ่งที่ได้จากการปักชำ หรือต้นกล้าที่ได้จากการเพาะเมล็ด มาปลูกลงดิน ดังนี้
- ให้ขุดหลุมปลูกมีความกว้างลึกประมาณ 1×1 ฟุต แล้วรองก้นหลุมด้วยปุ๋ยหมักประมาณ 1 ใน 4 ของหลุม กลบดินเล็กน้อย
- วางกิ่งปลูก หรือต้นกล้าลงกลางหลุม แล้วกลบขอบดินให้แน่น รดน้ำตามให้ชุ่ม
- ควรปลูกริมรั้ว หรือกำแพง เพื่อให้เถารางจืด สามารถยึดเกาะ และเลื้อยพาดไปได้ หรือไม่ก็ทำค้างให้เถารางจืดเกาะเลื้อย
รางจืดเป็นไม้ที่สามารถเจริญได้ดีในดินเกือบทุกชนิด และเป็นไม้ที่ต้องการแสงแดดปานกลาง คือ ไม่ต้องการแสงแดดที่จัดมากเกินไป และมีความต้องการน้ำปานกลาง ในระยะแรกปลูกต้องรดน้ำให้ดินมีความชื้นอยู่ตลอดเวลา เมื่อต้นโตแล้วให้รดน้ำวันละ 1 ครั้ง ในตอนเช้า ส่วนการให้ปุ๋ยนั้น ใช้ปุ๋ยหมัก หรือปุ๋ยคอก ใส่บริเวณโคนต้นปีละ 2 ครั้ง โดยการพรวนดินโคนต้นให้ร่วนเสียก่อน จึงใส่ปุ๋ย แล้วรดน้ำตาม
การเก็บใบรางจืด
สำหรับใบรางจืด ที่จะเก็บมาใช้ทางยา ควรเก็บจากต้นที่มีอายุตั้งแต่ 1 ปี ขึ้นไป และให้ทยอยเก็บ จากใบล่าง บริเวณโคนกิ่งก่อน และค่อยเก็บไปจนถึงกลางกิ่ง ไม่ควรเก็บให้ถึงบริเวณปลายกิ่ง หลังจากเก็บมาแล้ว หากไม่ใช้ทันที ให้นำใบมาล้างน้ำให้สะอาด ก่อนนำไปตากแดด 5-7 แดด เมื่อแห้งแล้ว ให้เก็บใสถุง หรือกล่องไว้ ระวังอย่าให้โดนน้ำ เพราะอาจเกิดเชื้อราได้
ข้อควรระวังในการทานรางจืด
- การศึกษาระบุว่า รากของรางจืดนั้น จะมีสรรพคุณ ทางยามากกว่าที่ใบถึง 4-7 เท่า
- ควรใช้อย่างระมัดระวัง และไม่ควรใช้ติดกันเป็นเวลานานเกิน 30 วัน
- ควรระวังในการใช้ในผู้ป่วยเบาหวาน เพราะอาจทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
- ไม่ควรใช้ร่วมกับยาชนิดอื่นเป็นระยะเวลานาน เนื่องจาก อาจขับสารเคมี หรือตัวยาในร่างกายออก โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ต้องใช้ยารักษาอย่างต่อเนื่อง
- รางจืดอาจให้ผลข้างเคียง สำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคหอบหืดได้ โดยเมื่อเกิดอาการแพ้รางจืด อาจจะมีผลต่อระบบทางเดินหายใจได้ ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลว่ามีระดับอาการแพ้มากน้อยแค่ไหน ถ้าหากมีอาการแพ้ไม่มาก ก็อาจจะเป็นแค่ผื่นคันขึ้นตามผิวหนัง
ถึงแม้สรรพคุณจะดีขนาดนี้ แต่ทางสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. ประกาศว่า ไม่อนุญาตให้ใช้รางจืดเป็นอาหาร หรือส่วนประกอบในอาหาร รวมทั้งเครื่องดื่ม เพราะ อย. ระบุว่า มีงานวิจัยบางชิ้นพบว่า หากกินเป็นเวลานาน อาจทำให้ระบบเลือด ตับ ไตทำงานผิดปกติได้
หากอยากทานรับประทาน ว่านรางจืด ให้ได้ประโยชน์ตามที่ต้องการ ไร้อาการข้างเคียง ไม่ควรกินในปริมาณความเข้มข้นที่สูงเกินไป และไม่ควรทานติดต่อกันนานจนเกินไป หรือควรทานสลับหมุนเวียนไปกับอาหาร หรือชาสมุนไพรประเภทอื่น เพื่อให้ได้สารอาหาร ที่มีประโยชน์อย่างหลากหลายมากยิ่งขึ้น
● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●
เพื่อการเพาะปลูกที่ไร้กังวล ไม่ว่าจะเป็นการปลูกต้นไม้ ไม้ดอก ไม้ประดับต่าง ๆ เราขอแนะนำ กระถางผ้า กระถางปลูกต้นไม้ สามารถใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เหมาะสำหรับปลูกพื้นทุกรูปแบบ ผลิตจากวัสดุพิเศษ ทนทาน ไม่ฉีกขาดง่าย ไม่เกิดเชื้อรา เป็นมิตร และทนต่อสภาวะแวดล้อมได้ดี
แหล่งอ้างอิง : เว็บไซต์สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, เว็บไซต์หมอชาวบ้าน (ภกญ.ดร.สุภาภรณ์ ปิติพร), สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา, pobpad.com
![S__42639447](https://www.sgethai.com/wp-content/w3-webp/uploads/2023/02/S__42639447.jpgw3.webp)
30 มกราคม 2024
โดย
ลำดวน
แม่เป็นผิ่นคันเหมือนงูสวัสไปรพ.หมอบอกว่าแพ้ยา หมอฉีดยาให้1เข็มและให้ยากลับมากินที่บ้าน กินยาจนหมดใช้เวลาประมาณ1สัปดาห์ แต่ผื่นคันไม่หาย มีคนแนะนำให้เอาใบรางจืดมาต้มให้กิน ผ่านไปคืนเดียวผื่นแม่ยุบหายไปเยอะมาก ขอบคุณว่านรางจืด….
สมุนไพรไทยประโยชน์เยอะจริงๆเลยค่ะ ยินดีมากๆเลยค่ะที่ได้แชร์ข้อมูลดีๆให้อ่าน มีข้อมูลผิดพลาดประการใดขออภัยไว้ด้วยนะคะ